จากคำถามหมายเลข 75612 www.islam-qa.com  ถาม เรามักได้ยินเรื่องราวเกี่ยวกับอัล-ญาษูม الجاثوم ว่าเป็นญินตนหนึ่งที่นั่ง(ยัญษุม)อยู่บนอกของคนใดคนหนึ่งถ้าหากเขาละทิ้งหรือเพิกเฉยการละหมาดหรือหน้าที่ภาคบังคับอื่นๆ ในสุนนะฮฺของท่านร่อสูลุ้ลลอฮฺ ศ็อลลั้ลลอฮุ อฺะลัยฮิ วะสัลลัม มีกล่าวถึงเรื่อราวเหล่านี้หรือไม่? หรือมันเป็นนิยายปรัมปราที่แต่งกันขึ้นมาเอง ไม่มีตัวบทหลักฐานอะไร?

الحمد لله - อัล-หัมดุลิ้ลลาฮฺ

       ประการแรก อัล-ญะษูม الجاثوم คือ อัล-กาบูส الكابوس (ญินที่เข้ามานอนทับคนที่กำลังหลับ, วิญญาณอันชั่วร้าย, ญินที่คุกคามเวลาหลับ, ฝันร้าย)ที่มาทับบนคนที่นอนหลับ (อาจตรงกับที่คนไทยเราเรียกกันว่า “ผีอำ” - ผู้แปล)

       ท่านอิบนิ มันซูรฺ ابن منظور ได้กล่าวไว้ว่า

       อัล-ญาษัม الجثام หรือ อัล-ญาษูม الجاثوم คือ อัล-กาบูส ที่มาทับบนคนในตอนกลางคืน...ผู้ที่มาทับบนคนที่กำลังนอนหลับอยู่เรียกว่าอัล-ญาษูม (จาก“ลิสาน อัล-อะร็อบ” เล่มที่ 12 หน้า 83)

       ท่านยังกล่าวอีกว่าอัล-กาบูส คือผู้ที่มาอยู่บนคนที่นอนหลับในตอนกลางคืน และยังกล่าวได้ว่ามันเป็นเครื่องแสดงอาการผิดปกติของระบบประสาทที่มีอาการชัก และอาจถึงหมดสติไปก็ได้ นักภาษาศาสตร์ในภาษาอาหรับผู้หนึ่งได้กล่าวไว้ว่า “ฉันไม่คิดว่ามันเป็นคำภาษาอาหรับ มันน่าจะเป็นคำว่า “อัน-นัยดะลาน – النِّيدلان” ซึ่งเป็นที่รู้กันดีว่ามันหมายถึง “อัล-บารูก- الباروك ” หรือ อัล-ญาษูม (จาก “ลิสาน อัล-อะร็อบ - لسان العرب” เล่มที่ 6 หน้า 190)

       ประการที่สอง “อัล-ญาษูม” อาจมีสาเหตุมาจากทางด้านกายภาพ เช่น การรับประทานอาหารมากเกินไป หรือการใช้ยาเกินขนาด หรืออาจเนื่องมาจากการครอบงำของญิน สาเหตุแรกๆอาจรักษาได้โดยการควบคุมอาหารการกินให้พอเหมาะ การเอาไขมันส่วนเกินออกโดยทางการแพทย์ การลดอาหาร เป็นต้น ส่วนสาเหตุที่มาจากการครอบงำของญินก็รักษาโดยอาศัยอัล-กุรอานและการซิกรุ้ลลอฮฺตามที่มีบัญญัติไว้ในอิสลาม ท่านอิบนิ สีนา ได้กล่าวไว้ในตำราแพทย์ของท่านที่ชื่อ “อัล-กฺอนูน” ในบทที่เกี่ยวกับ “อัล-กาบูส” ว่า

       “มันยังถูกเรียกอีกชื่อหนึ่งว่า “อัล-คอนิกฺ-الخانق” - ผู้บีบรัดคอจนหายใจไม่ออก และในภาษาอาหรับก็ยังถูกเรียกว่า “อัล-ญาษูม” และ “อัน-นัยดะลาน”

       อัล-กาบูส เป็นโรคชนิดหนึ่ง ซึ่งคนที่เป็นนั้นจะมีความรู้สึกในขณะที่เขากำลังหลับอยู่และฝันว่ามีบางสิ่งกำลังกดทับเขา กอดรัดเขาอย่างแน่น ทำให้เขาหายใจไม่สะดวกหรือหายใจแทบไม่ออก ลำคอตีบตันไม่สามารถพูดหรือขยับตัวได้ และเขาเกือบจะหายใจไม่ออกเพราะเส้นทางหายใจของเขาติดขัด ขืนเป็นเช่นนั้นต่อไปเขาคงหายใจไม่ออกแน่ แล้วทันใดนั้นเอง เขาก็ตกใจตื่นขึ้นมาอย่างกะทันหัน นี่เป็นอาการที่อาจมีสาเหตุมาจากถึงหนึ่งในสามประการต่อไปนี้ คือ
       1.อาการผิดปกติของระบบประสาทที่มีอาการชัก และอาจถึงหมดสติไปก็ได้ (Epilepsy)
       2.การเป็นลมเนื่องจากเส้นโลหิตในสมองแตก(Apoplexy) หรือ
       3.ความตื่นเต้นหรือตื่นตระหนกอย่างมากเกินปกติ(Mania)
       ถ้าอาการดังกล่าวมีสาเหตุมาจากทางด้านกายภาพ ก็คงจะมาจากสามสาเหตุดังกล่าวคงไม่ใช่สาเหตุอื่น”จบบทคัดลอก

       นายแพทย์แผนปัจจุบัน ชื่อ ด็อกเตอร์ หัสสาน ชัมสียฺ บาชา ได้แบ่งโรค อัล-กาบูส เป็นสองระดับ คือ อัล-กาบูส แบบชั่วคราว และ อัล-กาบูส แบบเป็นแล้วเป็นอีก ดร.หัสสาน ถือว่าแบบแรกเนื่องมาจากสาเหตุทางกายภาพ แต่แบบที่สองเป็นผลของญิน ท่านได้กล่าวไว้ในหนังสือของท่าน “การนอนหลับ การนอนไม่หลับ และการฝัน” ว่า

       1.อัล-กาบูส แบบชั่วคราว الكوابيس العارضة มีสาเหตุ 2 ประการ

       ก.กลิ่น ควัน หรือไอของสารระเหย ที่ไหลขึ้นสมองโดยผ่านช่องทางเดินหายใจในขณะที่เขากำลังหลับ ดังนั้นเขาจึงตกอยู่ในสภาพทุกข์ทรมาน ไม่สามารถเคลื่อนไหวหรือพูดได้ หรือรู้สึกตกใจกลัว นี่เป็นอาการผิดปกติทางกายภาพของระบบประสาทอย่างปัจจุบันทันด่วน และยังเป็นอาการที่เกิดขึ้นเมื่อเกิดความเครียดหรือความกดดันทางด้านจิตใจ

       ข.ยาระงับประสาท ที่เป็นเหตุให้เกิดอัล-กาบูส เช่น Arazrabine, Beta blockers, Lifod B, Antidepressants, หลังจากหยุดใช้ยากล่อมประสาท เช่น ยาValium

       2.อัล-กาบูส แบบเป็นแล้วเป็นอีก الكوابيس المتكررة อาการแบบนี้ถูกวิญญาณชั่วร้ายเล่นงาน

       จบบทคัดลอก “การนอนหลับ การนอนไม่หลับ และการฝัน”

       สรุป
       “อัล-ญาษูม” หมายถึง “อัล-กาบูส” ไม่ใช่นิยายปรัมปราหรือนิทาน แต่เป็นเรื่องจริงที่เกิดขึ้นได้เสมอ อาจมีสาเหตุมาจากปัจจัยทางกายภาพ หรืออาจมีสาเหตุมาจากญินก็ได้

والله أعلم - และอัลลอฮฺทรงรู้ดียิ่ง
------------------------------------------------------------------------------------------

       Epilepsy โรคลมชัก เป็นหนึ่งในความผิดปกติของระบบประสาทที่พบบ่อยที่สุด เป็นภาวะทางระบบประสาทที่ทำให้ผู้ป่วยเกิดอาการชัก ซึ่งเป็นผลมาจากการเปลี่ยนแปลง อย่างเฉียบพลันของการส่งคลื่น สัญญาณกระแสไฟฟ้าของเซลล์สมอง โรคลมชัก มีหลายประเภท ได้แก่ การชักที่มีผลต่อทุกส่วนของสมองที่เรียกว่า “Convulsions หรือ Generalized Seizures” และการชักที่มีผลต่อส่วนใดส่วนหนึ่งของสมองที่เรียกว่า “Partial Seizures”

       Apoplexy คือ การเป็นลมเนื่องจากเส้นโลหิตในสมองแตก

       Mania อารมณ์ดีในลักษณะที่ผิดปกติ หมายถึงอารมณ์ดีมากเกินกว่าปกติที่ควรจะ เป็น และมักจะไม่มีเหตุผลหรือไม่สมเหตุสมผล อาจจะมีปัญหากระทบกระเทือนต่อหน้าที่การงาน อารมณ์ดีจนกระทั่งตัดสินใจในสิ่งที่ไม่ถูกต้อง ช่วงที่มีอารมณ์ดีจะช่างพูดช่างคุย คุยได้ไม่หยุด พูดมาก หัวเราะง่าย และ ไม่ชอบให้ใครมาขัดจะเกิดอารมณ์หงุดหงิด แล้วถึงขั้นใช้อารมณ์ก้าวร้าวได้

       Mania อารมณ์ดีผิดปกติ อยู่ในกลุ่ม โรคไบโพล่าร์ (bipolar disorder) ลักษณะสำคัญของโรคไบโพล่าร์ นี้คืออาการผิดปกติของอารมณ์ที่เกิดขึ้นอาจเป็นแบบซึมเศร้า (depression) หรือตรงข้ามกับซึมเศร้าคืออารมณ์ดีผิดปกติ (mania)ก็ได้