การวาดรูปภาพสิ่งมีชีวิต

จากคำถามหมายเลขที่ # 39806

ถาม :     มีกฎเกณฑ์อย่างไรเกี่ยวกับการวาดรูปภาพในอิสลาม
ตอบ :    อัล-หัมดุลิ้ลลาฮฺ

บรรดาผู้ที่กำลังวาดรูปสิ่งมีชีวิตอยู่  โปรดทราบเถิดว่า  มีกล่าวในสุนนะฮฺว่ามันเป็นสิ่งต้องห้าม   ไม่เป็นที่อนุญาตให้ทำการวาดรูปสิ่งมีชีวิต     ทั้งนี้เนื่องจากท่านรสูลุ้ลลอฮฺ ศ็อลลั้ลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม  ได้กล่าวไว้ในหะดีษศ่อหี๊ยฺหฺว่า

 “...คนทุกคนที่ทำรูปภาพ จะอยู่ในไฟนรก...”   มุสลิม

และท่านยังได้กล่าวอีกว่า 

“...คนที่จะถูกลงโทษอย่างแสนสาหัสที่สุดในวันแห่งการฟื้นคืนชีพ  ก็คือบรรดาคนที่ทำรูปภาพ  ซึ่งพวกเขาพยายามที่จะเลียนแบบการสร้างสรรของอัลลอฮฺ...”  อัล-บุคอรียฺ

“...บรรดาคนที่ทำรูปภาพเหล่านี้    จะถูกลงโทษในวันแห่งการฟื้นคืนชีพ  และจะมีกล่าวแก่พวกเขาว่า  ‘จงให้ชีวิตแก่สิ่งที่พวกเจ้าสร้างขึ้นมาซิ!’...  ”          อัล-บุคอรียฺ-มุสลิม

ท่านรสูลุ้ลลอฮฺ ศ็อลลั้ลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม  ได้สาปแช่งบรรดาผู้ที่รับดอกเบี้ย  ผู้ที่จ่ายดอกเบี้ย  และท่านยังได้สาปแช่งคนที่ทำรูปภาพ (ดูในอัล-บุคอรียฺ ; กิตาบอัล-ลิบาส)  นี่เป็นการชี้ให้เห็นว่าการทำรูปภาพเป็นสิ่งต้องห้าม    บรรดานักวิชาการได้ขยายความว่ารูปภาพที่ว่านี้  คือ รูปของสิ่งมีชีวิต  เช่น  สัตว์  มนุษย์  และนก

ส่วนการวาดรูปภาพวัตถุสิ่งของที่ไม่มีชีวิตซึ่งเป็นภาพสองมิตินั้น(คือ มีความกว้าง  ความยาว  ไม่มีความลึก)ไม่เป็นที่ต้องห้าม  เช่น  การวาดรูปภูเขา  ต้นไม้  เครื่องบิน   รถยนต์  และวัตถุสิ่งของต่างๆที่ไม่มีชีวิต   เหล่านี้บรรดานักวิชาการมีความเห็นว่าไม่ผิด

รูปภาพต่างๆที่เป็นที่ต้องห้ามนั้น   มีข้อยกเว้นเพียงประการเดียวคือเมื่ออยู่ในกรณีที่จำเป็นจริงๆ   เช่น  การวาดรูปเค้าหน้าของอาชญากร   เพื่อประโยชน์ต่อการดำเนินคดี  จะได้รู้ว่าอาชญากรผู้นั้นมีรูปร่างหน้าตาเป็นอย่างไรจะได้จับกุมไม่ผิดตัว    หรือรูปภาพเพื่อทำบัตรประจำตัวประชาชนอันเป็นสิ่งสำคัญและมีความจำเป็นซึ่งไม่สามารถทำได้ด้วยวิธีอื่น     และเพื่อความจำเป็นอื่นๆ      ถ้าหากเจ้าหน้าที่ของรัฐตัดสินใจผลิตรูปภาพอาชญากรออกมา  นั่นถือเป็นความจำเป็น    เนื่องจากความร้ายกาจของพวกอาชญากรและเพื่อเป็นการปกป้องพี่น้องมุสลิมให้รอดพ้นจากภัยคุกคามแห่งความชั่วร้ายของคนร้ายเหล่านั้น   และเพื่อเหตุผลอื่นๆคล้ายๆกันนี้    ถ้าอยู่ในเงื่อนไขทำนองนี้ไม่ถือว่าเป็นความผิดแต่อย่างใด   ดังที่อัลลอฮฺได้ทรงกล่าวไว้ว่า

“.....พระองค์ได้ทรงสาธยายแก่พวกเจ้าแล้วในรายละเอียด  ถึงสิ่งที่ถูกห้ามแก่พวกเจ้า   ยกเว้นเมื่อตกอยู่ภายใต้ภาวะคับขันที่จำเป็นจริงๆเท่านั้น.....” สูเราะฮฺ อัล-อันอฺาม : ๑๑๙ 

 จาก ”ฟะตาวา นูรฺ  อะลา อัล-ดัรฺบฺ”  โดย  ท่านชัยคฺ บิน บาซฺ   หน้า ๓๐๒